<blockquote>Kalama tri ân bạn ghi chép.</blockquote> toaikhanh.com

Sửa bài / Editing: Ôn Tập Giáo Lý

Ôn Tập Giáo Lý

[21/04/2026 - 04:19 - phungma]
- Không có một cái gì trên đời này mà không nằm trong sáu căn sáu trần. 
- Không có gì trong sáu căn sáu trần mà nằm ngoài các cặp nguyên tố. không có cái gì nằm ngoài các cặp nguyên tố: Thiện ác, sướng khổ, nhân quả.
- Từng thứ trong các cặp nguyên tố tác động lẫn nhau, giúp xuất hiện (duyên trợ sinh)và giúp tồn tại (duyên trợ lực). Mỗi duyên lại có 4 trường hợp:
A giúp B bằng cách có mặt trước.
A giúp B bằng cách có mặt sau.
A giúp B bằng cách cùng có mặt.
A giúp B bằng cách cùng vắng mặt.
Tổng cộng ta có 8 duyên và 8 duyên ấy lại giúp nhau theo 3 hình thái: bản chất, thời điểm và cách thức.
Từng giây phút sống thiện và bất thiện chỉ đơn giản là trôi nỗi trên dòng chảy của các duyên. Trôi nỗi trên duyên giải thoát gọi là tu hành. Trôi nỗi trên duyên sinh tử gọi là luân hồi.
Tôi chợt nhớ ra một bài thơ nhưng không biết tác giả có phải là Phật tử hay không. Nhưng theo riêng tôi, bài thơ theo giáo lý duyên khởi:
"Hôm qua ra đứng gốc cao, nhớ người yêu cũ mà đau ruột thừa.
Chiều nay ra đứng gốc dừa,cơn đau tái phát ruột thừa lại đau.
Giá mà đừng gặp lại nhau thì đâu đến nổi phải đau ruột thừa."
Bà con nghe vậy nhớ chưa. Đừng bắt nhắc lại ruột thừa lại đau. Nếu là người hiểu đạo, bài này rất sâu. Có nghĩa là do dòng luân khởi, khởi cái này rồi đến cái kia. Ngày nào mình còn tham sân si thì ngày đó mình còn khổ. Từ gốc cao, mình thấy khổ mình chuyển sang gốc dừa. Chuyển sang gốc dừa thì ruột thừa vân đau. Cho nên, quý vị còn nhớ chánh giải thoát và tà giải thoát. 
Chánh giải thoát: 
1. Phá nát nhà tù, đắp y xuất gia, đắc luật thông, đăc A La Hán, đi đứng tự tại. 
2. Vô hiệu hóa nhà tù: vẫn sống, vấn có gia đình nhưng mình đã đắc sơ quả.
Tà giải thoát: đổi phòng giam, đổi trại giam, tưởng là đã ra tù rồi. Nhưng thật ra chỉ đổi từ gốc cao qua gốc dừa.
Khi chưa thật sự giải thoát thì chỉ là tà giải thoát, đổi phòng giam hay đổi trại giam thì đều tiếp tục tụ. Hay ở yên một chỗ không đổi nhưng mình mạ vàng song sắt, mạ vàng dây xích tưởng rằng đó là giải thoát.
Tu tập có hai cách tu: tu để thành thánh và tu để không còn phàm.Tu để không còn phàm an toàn hơn. Khi ta còn thấy mùi phàm là biết mình còn phàm. Còn tu thành thánh hơi nguy hiểm vì mình không biết Thánh mặt mũi ra sao, cứ thấy lạ lạ ta tưởng là thánh.  (phút thứ 07:00)
[08/05/2026 - 08:17 - lacsutay01]
Ôn lại bài vở ngày hôm qua:
1.Không có gì cuộc đời này năm ngoài sáu căn, sáu trần.
2.Không có gì sáu căn sáu trần mà nằm ngoài các cặp nguyên tố đó là thiện ác, sướng khổ, nhân quả.
3.Từng thứ trong các cặp nguyên tố tác động lẫn nhau. giúp xuất hiện và giúp tồn tại. Giúp xuất hiện gọi là duyên trợ sinh, giúp tồn tại gọi là duyên trợ lực. Mỗi duyên lại có bốn trường hợp, nếu mà mình biết rồi thì viết tắt thôi, mỗi duyên có bốn trường hợp A giúp B... Tổng cộng ta có tám duyên phải không ? và tám duyên ấy lại giúp nhau theo ba hình thái, ba hình thái gì? Bản chất, thời điểm và cách thức (phút 6:14) 
[09/05/2026 - 07:04 - lacsutay01]
Từng giây phút sống thiện và bất thiện, chỉ đơn giản là trôi nổi trên dòng chảy của các duyên, hiểu không?. Trôi nổi trên duyên giải thoát thì gọi là tu hành, trôi nổi trên duyên sanh tử thì gọi là luân hồi.
Duyên nói gọn là duyên khách quan và duyên chủ quan. Duyên chủ quan là gồm thiện ác, sướng khổ trong tâm tư mỗi người. Còn duyên khách quan là những điều kiện ngoại tại như: trú xứ, sức khoẻ, thầy bạn, kiến thức. Tuỳ căn cơ, phước duyên của mỗi người mà cả hai thứ duyên nội tại và ngoại tại, ta có được thứ nào và vận dụng chúng ra sao. Ví dụ có một trú xứ như ý thì hai người có cách sử dụng trú xứ có giống nhau không, có tiền có tâm tu nhưng mà lấy tiền đó đem cất cái cốc. Đúng ra lấy tiền đó rồi cất cái cốc, lấy tâm tu kia để ngồi thiền. Đằng này lại lấy tâm tu cộng với tiền làm một cái cốc sang trọng, đẩy một cái tủ lạnh to đùng lên, để vào đó một cái tivi. Điều kiện mình có rồi đó, nhưng mình sử dụng điều kiện đó ra sao lại là một chuyện khác. Tới sức khoẻ, sức khoẻ mình tốt nhưng mình không dùng cho chuyện tu mà xài cho chuyện khác. Rồi kiến thức , kiến thức cũng vậy. Ngày hôm qua tôi nói bà con có hiểu hay nhớ không? Niềm tin nơi Đức Phật nó có hai hình thái: niềm tin hữu lậu và niềm tin vô lậu. Niềm tin hữu lậu là xem Ngài như một ông Thần ông Thánh, mình câu để được cái này cái kia.Niềm tin vô lậu là xem Ngài là một Đạo Sư dẫn đường cho mình. Khoan còn nữa, trong hai kiểu niềm tin đó là hình thái của niềm tin, còn nguồn gốc của niềm tin lại khác nữa. Niềm tin là do mình nghe người ta nói hoặc là do mình đọc sách xem kinh, đó là niềm tin do trí văn.Niềm tin thứ hai là do mình suy ngẫm là niềm tin do trí tư. Niềm tin thứ ba là do mình sống chánh niệm mình thấm. Tôi hỏi cái này Quý vị trả lời : các vị có tin là khi mình sống chánh niệm, mình là một rổ bánh hỏi, quý vị có biết bánh hỏi không? cái bánh mà từng sợi nhỏ nhỏ như bún. Ngoài bắc có kêu là bánh hỏi không? Mình thiền, mình chánh niệm một lúc thì mình thấy mình như một rổ. Tại sao vậy? Do nhiều sợi rời rạc nó kết. Tôi nói không biết bao nhiêu lần mình không học đạo thì thấy mình là một đường thẳng kéo dài, một đường thẳng kéo dài trong suốt mấy chục năm. Học được ba mớ thì thấy mình là những đốm : đốm thiện, đốm ác, đốm buồn, đốm vui, đốm sướng, đốm khổ. nhưng mà tới lúc chánh niệm miên mật tu tập tinh tấn thì mình sẽ thấy khác, không phải là đốm mà mình là những dấu chấm. Tại sao tôi nói như vậy, các vị thấy một người chánh niệm nhiều họ sẽ thấy rằng cái khoảnh khắc thiện này qua thiện kia, cái ác này qua ác kia, cái vui này qua vui kia, cái khổ này qua khổ kia nó ngắn dữ lắm. Còn cái người không tu thiền thì họ chỉ nhớ mang máng hồi nãy buồn sao bây giờ nó vui, bây giờ vui lát nữa nó buồn, đời sống của họ chỉ là những cái đốm. Một người tu miên mật thì họ sẽ thấy nó không phải là đốm, tệ hơn đốm đó là những dấu chấm. Tôi nói rất là nhiều lần đó là bức tranh hay những bức ảnh chụp khi mà mình phóng lón nó ra nhiều lần chỉ còn là những dấu chấm, đúng không? Có ai biết chuyện đó không. Cho nên, bất cứ cái gì mà mình thấy, mình thích, thấy nó đẹp, nó xấu,nếu mà bằng pháp nhãn, huệ nhãn nhìn nó ở cự ly nào đó thì nó sẽ khác. (phút 13:05)
[09/05/2026 - 07:05 - lacsutay01]
Từng giây phút sống thiện và bất thiện, chỉ đơn giản là trôi nổi trên dòng chảy của các duyên, hiểu không?. Trôi nổi trên duyên giải thoát thì gọi là tu hành, trôi nổi trên duyên sanh tử thì gọi là luân hồi.
Duyên nói gọn là duyên khách quan và duyên chủ quan. Duyên chủ quan là gồm thiện ác, sướng khổ trong tâm tư mỗi người. Còn duyên khách quan là những điều kiện ngoại tại như: trú xứ, sức khoẻ, thầy bạn, kiến thức. Tuỳ căn cơ, phước duyên của mỗi người mà cả hai thứ duyên nội tại và ngoại tại, ta có được thứ nào và vận dụng chúng ra sao. Ví dụ có một trú xứ như ý thì hai người có cách sử dụng trú xứ có giống nhau không, có tiền có tâm tu nhưng mà lấy tiền đó đem cất cái cốc. Đúng ra lấy tiền đó rồi cất cái cốc, lấy tâm tu kia để ngồi thiền. Đằng này lại lấy tâm tu cộng với tiền làm một cái cốc sang trọng, đẩy một cái tủ lạnh to đùng lên, để vào đó một cái tivi. Điều kiện mình có rồi đó, nhưng mình sử dụng điều kiện đó ra sao lại là một chuyện khác. Tới sức khoẻ, sức khoẻ mình tốt nhưng mình không dùng cho chuyện tu mà xài cho chuyện khác. Rồi kiến thức , kiến thức cũng vậy. Ngày hôm qua tôi nói bà con có hiểu hay nhớ không? Niềm tin nơi Đức Phật nó có hai hình thái: niềm tin hữu lậu và niềm tin vô lậu. Niềm tin hữu lậu là xem Ngài như một ông Thần ông Thánh, mình câu để được cái này cái kia.Niềm tin vô lậu là xem Ngài là một Đạo Sư dẫn đường cho mình. Khoan còn nữa, trong hai kiểu niềm tin đó là hình thái của niềm tin, còn nguồn gốc của niềm tin lại khác nữa. Niềm tin là do mình nghe người ta nói hoặc là do mình đọc sách xem kinh, đó là niềm tin do trí văn.Niềm tin thứ hai là do mình suy ngẫm là niềm tin do trí tư. Niềm tin thứ ba là do mình sống chánh niệm mình thấm. Tôi hỏi cái này Quý vị trả lời : các vị có tin là khi mình sống chánh niệm, mình là một rổ bánh hỏi, quý vị có biết bánh hỏi không? cái bánh mà từng sợi nhỏ nhỏ như bún. Ngoài bắc có kêu là bánh hỏi không? Mình thiền, mình chánh niệm một lúc thì mình thấy mình như một rổ. Tại sao vậy? Do nhiều sợi rời rạc nó kết. Tôi nói không biết bao nhiêu lần mình không học đạo thì thấy mình là một đường thẳng kéo dài, một đường thẳng kéo dài trong suốt mấy chục năm. Học được ba mớ thì thấy mình là những đốm : đốm thiện, đốm ác, đốm buồn, đốm vui, đốm sướng, đốm khổ. nhưng mà tới lúc chánh niệm miên mật tu tập tinh tấn thì mình sẽ thấy khác, không phải là đốm mà mình là những dấu chấm. Tại sao tôi nói như vậy, các vị thấy một người chánh niệm nhiều họ sẽ thấy rằng cái khoảnh khắc thiện này qua thiện kia, cái ác này qua ác kia, cái vui này qua vui kia, cái khổ này qua khổ kia nó ngắn dữ lắm. Còn cái người không tu thiền thì họ chỉ nhớ mang máng hồi nãy buồn sao bây giờ nó vui, bây giờ vui lát nữa nó buồn, đời sống của họ chỉ là những cái đốm. Một người tu miên mật thì họ sẽ thấy nó không phải là đốm, tệ hơn đốm đó là những dấu chấm. Tôi nói rất là nhiều lần đó là bức tranh hay những bức ảnh chụp khi mà mình phóng lón nó ra nhiều lần chỉ còn là những dấu chấm, đúng không? Có ai biết chuyện đó không. Cho nên, bất cứ cái gì mà mình thấy, mình thích, thấy nó đẹp, nó xấu,nếu mà bằng pháp nhãn, huệ nhãn nhìn nó ở cự ly nào đó thì nó sẽ khác. (phút 13:05)
[11/05/2026 - 07:49 - lacsutay01]
Từng giây phút sống thiện và bất thiện, chỉ đơn giản là trôi nổi trên dòng chảy của các duyên, hiểu không?. Trôi nổi trên duyên giải thoát thì gọi là tu hành, trôi nổi trên duyên sanh tử thì gọi là luân hồi.
Duyên nói gọn là duyên khách quan và duyên chủ quan. Duyên chủ quan là gồm thiện ác, sướng khổ trong tâm tư mỗi người. Còn duyên khách quan là những điều kiện ngoại tại như: trú xứ, sức khoẻ, thầy bạn, kiến thức. Tuỳ căn cơ, phước duyên của mỗi người mà cả hai thứ duyên nội tại và ngoại tại, ta có được thứ nào và vận dụng chúng ra sao. Ví dụ có một trú xứ như ý thì hai người có cách sử dụng trú xứ có giống nhau không, có tiền có tâm tu nhưng mà lấy tiền đó đem cất cái cốc. Đúng ra lấy tiền đó rồi cất cái cốc, lấy tâm tu kia để ngồi thiền. Đằng này lại lấy tâm tu cộng với tiền làm một cái cốc sang trọng, đẩy một cái tủ lạnh to đùng lên, để vào đó một cái tivi. Điều kiện mình có rồi đó, nhưng mình sử dụng điều kiện đó ra sao lại là một chuyện khác. Tới sức khoẻ, sức khoẻ mình tốt nhưng mình không dùng cho chuyện tu mà xài cho chuyện khác. Rồi kiến thức , kiến thức cũng vậy. Ngày hôm qua tôi nói bà con có hiểu hay nhớ không? Niềm tin nơi Đức Phật nó có hai hình thái: niềm tin hữu lậu và niềm tin vô lậu. Niềm tin hữu lậu là xem Ngài như một ông Thần ông Thánh, mình câu để được cái này cái kia.Niềm tin vô lậu là xem Ngài là một Đạo Sư dẫn đường cho mình. Khoan còn nữa, trong hai kiểu niềm tin đó là hình thái của niềm tin, còn nguồn gốc của niềm tin lại khác nữa. Niềm tin là do mình nghe người ta nói hoặc là do mình đọc sách xem kinh, đó là niềm tin do trí văn.Niềm tin thứ hai là do mình suy ngẫm là niềm tin do trí tư. Niềm tin thứ ba là do mình sống chánh niệm mình thấm. Tôi hỏi cái này Quý vị trả lời : các vị có tin là khi mình sống chánh niệm, mình là một rổ bánh hỏi, quý vị có biết bánh hỏi không? cái bánh mà từng sợi nhỏ nhỏ như bún. Ngoài bắc có kêu là bánh hỏi không? Mình thiền, mình chánh niệm một lúc thì mình thấy mình như một rổ. Tại sao vậy? Do nhiều sợi rời rạc nó kết. Tôi nói không biết bao nhiêu lần mình không học đạo thì thấy mình là một đường thẳng kéo dài, một đường thẳng kéo dài trong suốt mấy chục năm. Học được ba mớ thì thấy mình là những đốm : đốm thiện, đốm ác, đốm buồn, đốm vui, đốm sướng, đốm khổ. nhưng mà tới lúc chánh niệm miên mật tu tập tinh tấn thì mình sẽ thấy khác, không phải là đốm mà mình là những dấu chấm. Tại sao tôi nói như vậy, các vị thấy một người chánh niệm nhiều họ sẽ thấy rằng cái khoảnh khắc thiện này qua thiện kia, cái ác này qua ác kia, cái vui này qua vui kia, cái khổ này qua khổ kia nó ngắn dữ lắm. Còn cái người không tu thiền thì họ chỉ nhớ mang máng hồi nãy buồn sao bây giờ nó vui, bây giờ vui lát nữa nó buồn, đời sống của họ chỉ là những cái đốm. Một người tu miên mật thì họ sẽ thấy nó không phải là đốm, tệ hơn đốm đó là những dấu chấm. Tôi nói rất là nhiều lần đó là bức tranh hay những bức ảnh chụp khi mà mình phóng lón nó ra nhiều lần chỉ còn là những dấu chấm, đúng không? Có ai biết chuyện đó không. Cho nên, bất cứ cái gì mà mình thấy, mình thích, thấy nó đẹp, nó xấu,nếu mà bằng pháp nhãn, huệ nhãn nhìn nó ở cự ly nào đó thì nó sẽ khác. (phút 13:05)
Tôi nhớ hoài một câu chuyện rất là tâm đắc, bà con biết hiệu kính Leica không? Leica là một hiệu kính hiệu, ống nhòm, máy ảnh rất tốt hàng đầu thế giới, nó và swarowski với hasselblad. Bắc âu có hasselblad, còn Nhật có Nikon, Châu Âu có swarowski của Áo, Đức có Leica thương hiệu hàng đầu. Bữa đó trong một lần ra mắt mặt hàng mới, thỉnh thoảng Leica  cứ ra hoài vậy đó. Phóng viên quốc tế đổ về đông lắm. Nói chuyện với CEO của Leica, trong đám phóng  viên có một ông mình mẩy đeo đầy ống kính zoom dài Nikon, Leica, Canon hỏi ông này lúc uống nước ngoài hành lang : thưa Ngài ống kính nào tốt nhất. Ông là CEO của Leica  trả lời rất là Phật giáo, rất rất là Phật Pháp : lùi ba bước, tiến ba bước, phải ba bước, trái ba bước là ống kính tốt nhất. Có ai hiểu tôi nói gì không? Tức là cũng là ống kính đó thôi nhưng mà tuỳ lúc, từ góc độ nào. Có những lúc anh cần xác định cái focus, cái chủ đề anh chụp là cái gì , có lúc cần xoá phông lấy người, xoá người lấy phông, có lúc cần lấy độ sáng độ nét ra sao. Chụp ảnh cần phải biết kiến thức tốc độ, khoảng cách, ánh sáng, ngoài kiến thức đó ra còn có cự ly. Có trường hợp chỉ cần lùi lại thì bức ảnh đẹp hơn, tiến tới hay bước qua trái hay bước qua phải bức ảnh đẹp hơn. Có nghĩa là sao, ống kính tốt hay không tốt là một chuyện , còn một chuyện là góc đứng và khoảng cách hiểu không? góc đứng và khoảng cách rất là  quan trọng . Người chụp ảnh Ngọ môn ở Huế, chụp Tử cấm thành ở Trung Quốc rất là nhiều, hàng tỉ tấm, nhưng những hình đi vào huyền thoại toàn là do những tay chụp họ chịu cực , họ lựa những góc khó. Những góc mà cái mặt của mình nằm sát với mặt đường và thậm chí có những búc ảnh họ chụp trong một điều kện ánh sáng, một điều kiện thời tiết rất là kỳ cục, chẳng hạn như ngay sau mưa, ngay lúc mà cầu vồng vừa xuất hiện, lúc đó ngọ môn mới đẹp, hoặc ngay thời điểm nắng vừa tắt sương vừa xuống thì góc rất là đẹp. Thời điểm, vị trí, cự ly, tốc độ, ánh sáng tất cả những cái đó nó cộng lên mới làm ra một bức ảnh đẹp như ý mình muốn. Thì tôi nói hoài trần cảnh như vậy thôi , tuỳ vào việc mình chế tác nó công với cái gì? Tôi nhớ ở Mỹ có một câu nói rất là hay:tất cả những chuyện buồn trên cuộc đời này , nó là buồn hay vui, tốt hay xấu hơn 80% là do thái độ của người cảm nhận, có tin cái đó không ? hơn 80%. Tôi biết một chuyện : có anh này rất là ghen, anh ghen kinh lắm. Mọi khi cô bạn gái nói chuyện với anh chàng khác mà đẹp trai là anh rất là khổ. Nhưng có một ngày anh phát hiện ra một điều, cô bạn gái nói chuyện với anh chàng đẹp trai anh không thấy khổ , không thấy ghen mà còn có một chút hạnh phúc len lén nó xen vào, tại sao vậy? Tại vì trước đó anh để ý một cô khác, hiểu tôi nói không? Các vị còn nhớ anh chàng bị chứng bệnh tâm lý, cứ mỗi lần anh sắp lên giường ngủ là anh phải phó từ xa lên, nhớ không? vì ảnh luông có cảm giác có một bàn tay nào đó nó thò lên . Sau cùng ảnh giải quyết không bằng thuốc men, bằng tư vấn tâm lý mà là chỉ cần cưa cái chân giường là xong, rất đơn giản.Cái cách anh chàng chữa bệnh ghen hay nhất là anh tìm cái khác thay thế, tôi nói để mấy vị hình dung thôi, chứ bà nào ghen mà về đi ngoại tình rồi đổ thừa là thấy bả luôn, hiểu cái đó không? rất đơn giản , tui đọc mà giật mình tại sảnh không ghen mà còn hạnh phúc vì đã để ý cô khác. Tôi đọc cái đó rồi chế tác vào kinh Phật, tui thấy mọi sự ở đời A,B,C,F hơn 80% là do mình chế tác.Một bữa ăn người ta nấu công phu cách mấy, nhưng chỉ cần mình cầm đũa lên nhưng có một suy nghĩ thoáng qua trong đầu bữa ăn đó dỡ hoặc ngon liền phải không? Một chuyện có thật : có một anh chàng đến nhà bà hàng xóm, mỗi lần anh làm việc cực khổ anh hay ghé nhà ăn cơm. bả nhờ anh làm này làm kia. Bình thường bà má bả nấu, nấu mấy món nhà quê , nghèo. Một món kho, một món canh, một món xào, lâu lâu món nướng cho anh ăn, mỗi lần có việc nặng thì kêu ảnh. Tại sao lại kêu ảnh, vì ảnh thích con gái của bả, mà bả không tìm ai giúp miễn phí chỉ có anh này thôi. Có bữa đó, ảnh cũng làm gì ngoài vườn năng lắm, đến giờ cơm bả kêu vô ăn, Ảnh cắm cuối ăn thì nghe bả đứng sau bếp nói: bữa nay dì bận, con Cúc nó nấu. Thật ra bữa đó nó dỡ hơn mọi bữa, hiểu không, ảnh không dám chê nhưng trong lòng tự hỏi sao bữa nay dì Tám nấu kỳ quá , cá thì tanh, canh thì nhạt. Nhưng vừa nghe con Cúc nó nấu lành anh húp một cái roẹt nữa tô. Có nghĩa là hơn 80% trần cảnh là do mình chê tác, cho nên nhiều khi bà con thấy chúng tôi bỏ ăn, bà con đổi người giùm, càng nói càng tệ...Tôi nhớ tiểu học ở Việt Nam trai gái ngồi chung, thằng Tèo ngồi kế bên con Lan, kế bên là thằng Hùng. Con Lan, thằng Tèo đến thằng Hùng, con Lan đưa tờ giấy cho thằng Tèo, thằng Tèo thích con Lan lắm nên thấy đưa tờ giấy nó mừng. Nó mới cầm tờ giấy thì con Lan nói đưa cho thằng Hùng, cái này mới khổ nè. Nó đưa cho thằng Hùng, thằng Hùng mở ra thấy ba chữ: mình thích bạn, thằng Hùng tưởng của thằng Tèo viết, từ hồi đầu năm mình cũng vậy, có hiểu gì không ta? Nó đau như bò đá, cái đứa mình thương thì nó lại thương đứa khác, cái đau cái đau kiểu khác , mà cái thằng mình chuyển lại là thằng bóng, có hiểu cảm giác đó không? thằng này nó chết lên chết xuống chỉ vỉ cái giấy nhỏ xíu đó thôi. Câu chuyện đó tôi rất là thích vì nó rất là Phật pháp, nó thấm ghê lắm ( phút 21:38)

[13/08/2026 - 02:39 - fairy_ltt]
 12/08/2026 - bắt đầu phút 21:39 - fairy_ltt
  cho nên bây giờ mình quay lại: không có gì trong đời này nằm ngoài sáu căn sáu trần, không có gì trong sáu căn sáu trần mà tự nhiên có, nó đều phải có từ các duyên tác động, mà những duyên tác động nó đến từ đâu? không phải đến từ tự thân của mấy căn sáu trần đó mà tự chuyện chế tác, tờ giấy này gọi là chế tác phải không ta? tô canh đó dở ẹt tự nhiên thành tô canh ngon nhất thế giới là sao?chế tác. Mà dựa vào đâu? anh bằng những chất liệu nào anh chế tác? tiền nghiệp, khuynh hướng tâm lý và môi trường sống.hiểu không? lớn chuyện lắm. Mà mình tu tứ niệm xứ là gì?ngừng chế tác. Thay vì thấy nó như mình thích, thì mình phải thấy nó như nó là.Mà muốn đắc đạo thì phải thấy nó như nó là. Tại sao phải thấy nó như nó là? vì khi nào anh thấy nó như nó là thì anh mới thấy được Khổ Đế.Có đúng không? Có nhớ cái đó không ta? Mà anh thấy được Khổ Đế anh mới trừ được Tập Đế, phải không? Mà anh thấy được Tập Đế thì anh mới chứng được Diệt Đế, phải không? vấn đề là chỗ đó. Khi mà anh thấy nó như nó là thì anh mới chịu thấy nó khổ, không khổ cảm giác thì cũng khổ bản chất. Còn đằng này khi anh thấy nó như anh muốn là chết cha rồi, vì anh luôn luôn là trùm chế tác, vua chế tác, chuyên gia chế tác. Mà anh chế tác trớt quớt hà.
  Tui nhớ có bài thơ thiền rất là hay: 
    Trường hơp 1: Ban ngày nhìn cộng dây biết cộng dây.  
    Trường hợp 2: Ban đêm nhìn cộng dây tưởng con rắn.
  Cả 2 trường này này đều là ngộ nhận. "ban ngày nhìn cộng dây biết là cộng dây" là ngộ nhận cấp 1.Tức là thay vì thấy nó là Tứ Đại thì lại thấy nó là cộng dây. Rồi "ban đêm nhìn cộng dây tưởng con rắn": ở đây nó lại sai thêm mộ cách nữa, dây thấy là dây đã sai rồi, mà dây lại thấy thành con rắn, nó lại sai thêm một cái nữa, hiểu không? Thì mình Luân Hồi là cái gì? sai chồng sai, trong lỗi có lỗi, án chồng án, nó sai tới mấy lớp như vậy. 
   Cái sai đầu tiên là mình nhìn chúng sanh mình không thấy danh sắc trong đó, mà mình thấy người nam, người nữ là đã sai rồi. Bước 2: rồi người nam, người nữ đó mình thích hay ghét thì lại sai thêm một cái nữa, hiểu không?
   Mà tu Tứ Niệm Xứ là gì? là sống bằng chánh niệm. Để thấy rằng mọi thứ như nó là, thì mình không tìm thấy chỗ nào để mình nắm. Tui nhớ Tây có một câu nói rất là hay: nhiều khi ta chết không vì dòng nước lũ, mà vì ta cố ôm quá chặt một mõm đá. Câu này có hiểu không ta? Ở đây có ai hiểu dùm câu này không? Nhiều khi ta không chết vì dòng nước lũ, vì mình xuống dòng suối thì minh bị nước nó cuốn thì mình chết là chuyện dễ hiểu rồi. Ta không chết vì dòng nước lũ mà ta chết vì ôm quá chặt mõm đá, uổng thiệt chứ, câu này nếu tôi nói một chỗ khác thì câu này phải xâm lên trán à. Nhiều khi người ta không chết vì dòng nước lũ, có nghĩa là gì? Mình chạy theo chuyện đời, rồi mình chết là đúng rồi. Nhưng có trường hợp mình ôm quá chặt một pháp môn tu hành, rồi mình lại chết ở trong đó. Nhưng không chết thằng Tây nào hết, mà chết thằng thổi kèn Tây. Có hiểu tôi nói không? Mình bị danh lợi nó cuốn mình tức là nước lũ, đằng này mình bỏ danh lợi rồi theo pháp môn tầm bậy, hiểu tôi nói không? Lẽ ra mình bị danh lợi nó cuốn mình lúc mà mình bị va vào đá vậy mà mình có cơ hội mình tỉnh. Còn đằng này mình chán danh lợi mình đi tu,, mà mình đi tu sai pháp môn, hiểu hả? giờ hiểu chưa?
  Tức là ngày xưa thay vì mình lấy thằng chồng không ra gì, nó về nó đập mình vài trận rối mình ly dị rồi thì nó yên. Đằng này lấy một thằng chồng học thức tương đối, có tiền tương đối và đẹp trai, nhưng thằng này nó giam mình suốt đời, suốt khiếp.có cái đó không? vì mình bỏ nó mình không cam tâm, vì tính ra điểm son nó nhiều quá. Toán, Lý, Hóa cái nào nó cũng trên 6 điểm hết, bỏ không được. mà ngày xưa lượm cái thằng mà 2/10-3/10 ở 3 bữa là êm quá rồi, là bỏ được liền, hiểu không? Nhưng chính vì lượm cái thằng mà cái nào cũng 6-7 điểm hết, bỏ không được. Mà chính vì cái chỗ 6-7 điểm đó, nó đập mình 1 tháng 32 ngày, mượn luôn cái ngày của tháng sau nữa. Có trường hợp này không ta?
  Tại Sài Gòn, tôi có biết một bà sư cô,bả kể chuyện đau lòng lắm. Ngày xưa, nhà bả có 5 chị em gái, nhà kế bên cũng có 5 anh em trai, nó ác vậy đó, cách nhau 1 cái vách. Việt Nam hay có cái vụ nhà chung vách. Ác một cái là vào ra chạm mặt, bả hay để ý, 5 chị em bả để ý 5 anh em kia. Mấy đứa em bả thì để ý chỉ là để ý thôi, còn riêng bả để ý bả thương người anh cả. Bả nói người anh cả có nụ cười thật đẹp, về nhan sắc thì dưới trung bình, nhưng trời cho nó có đúng cái hàm răng thôi, nó cười một phát là tỏa sáng. Bởi vì mê hàm răng đó, cuối cùng bả cứ ra vô hoài vậy. Tìm mọi cách bả tạo cơ hội cho người ta. Tự nhiên đồ cúng thì sao người ta ko ăn, cuối cùng: cưới. Bửa nào ổng không đánh bả là bữa đó ổng bệnh, quý vị có biết không? Ổng đánh suốt đến mức mà nấu ăn không vừa ý là ổng đánh, dọn mâm ăn trễ cũng đánh, ăn xong rồi dọn trễ cũng đánh. Coi như là ổng đánh ổng bị nghiện mà hình như bả cũng bị nghiện , không bị đánh cái bả nhớ, bữa nào không xức dầu là bả nhớ. CUối cùng rồi một ngày kia ổng đi xuất gia, ổng đi tu. Khi ổng đi tu rồi ỏng chết, bả mới nhắc lại chuyện đó. Giờ mới thấy rùng mình là tại sao mình có thể chịu được những trận đòn như vậy. Dĩ nhiên tôi nói cái này nó hơi xa, nhưng đó cũng là cái duyên. Thường đàn ông vũ hu thì nam tính nó mạnh, theo tôi hiểu như vậy. Đàn bà là một động vật thích bị chinh phục, mội một trận đánh như vậy họ có cảm giác là họ được chinh phục, gọi là thú đau thương. Chưa kể là tiền nghiệp đời trước cũng vậy, dù ai nói cũng vậy, mỗi lần bị như vậy mới thấy đã. Bởi vì mình nghĩ rằng mình bị đánh nghĩa là được chăm sóc, mặc dù nó hơi quá lố một tí, có trường hợp đó.
 Dĩ nhiên đây là một trong những trường hợp, do duyên gì đó khiến cho mình chế tác ra những cú đấm , đá, đục đẽo, đè, nó thành ra những cái hay, là do mình chế tác. Có nhiều khi, người bạn đời mình không ghen mình thấy không hạnh phúc, quý vị biết cái đó không? Mình phải bị ghen, phải bị dằn vặt, bị giằng xé để mình nhớ rằng mình có tồn tại trong lòng họ.Là do mình chế tác mình mới chấp nhận con người quái gỡ đó, mặc dù nó chỉ là ghen bóng ghen gió thôi. Nó không ghen mình cũng không chịu, nhiều khi nó ghe quá mình chịu không được. Nhưng mà toàn bộ những chuyện đó là do mình chế tác. Khiếp lắm. 
  Cái này mới dễ sợ nè. Bằng vốn luyến và thiện ác của mỗi cá nhân, chúng ta đi vào đời này với một thứ hành trang không giống nhau. Với thứ hành trang khác biệt đó, với những nguyên tố, với những chất liệu khác nhau ấy, chúng ta không ngừng chế tác trần cảnh đi ngang đời mình và từ đó chúng ta lại chế tác ra một mảnh đời mới. Trên mảnh đời mới đó chúng ta lại chế tác ra những mảnh đời mới quá sai. Có nghĩa là ngay mảng đời có mã hiệu là A1, lúc đó mình còn gặp Phật Pháp. Từ A1 mình tạo ra A2, rồi tới F1, F5 rồi tới N1, N8. Khi mà đi xa quá rồi thì những vốn luyến của A1 này nó nhạt dần, hiểu không? Trong thời kì ở kiếp sống A1 này, mình có biết Phập Pháp, mình có niềm tin, mình có từ tâm, mình có trí tuệ, mình có chánh niệm. Nhưng theo dòng thời gian, cứ bị đọa rồi lên, rồi bị đọa rồi lên rồi bị đọa, nhưng mà thường bị đọa nhiều hơn, cho nên có một lúc nào đó mình có điều kiện mình quay trở lại, khi cuối nhìn xương trắng nó vùi lấp, thì mình quay lại đường về nó còn xa lắm. Thì mai mắn lúc đó gặp chư Phật, thì các Ngài còn khai thị, khai ngộ, khai nhãn cho mình, còn nếu xui là mình đi luôn.
  Cho nên các vị biết là có câu chuyện làm người khó như con rùa mù chung lỗ ván, và dòng luân hồi nó dài đến mức mà như dòng sữa mẹ mà mình bú nhiều như nước trong bốn biển. Có hiểu cái kia mới thấy cái này là đúng. Không phải Đức Phật Ngài nói quá lời đâu. Đi lâu lắm.
  Có một chuyện mà tôi muốn nhấn mạnh trong bài học sáng nay là chữ chúng sinh, ở đây có ai còn nhớ không?  Chữ....có nghĩa là dính, chữ đó rất độc đáo. Có nghĩa là những gì mình thấy thích và ghét, những gì minh thấy đẹp và xấu, những gì minh thấy sướng- khổ, ba cặp này toàn là do tiền nghệp, khuynh hướng tâm lý và môi trường sống tạo nên. Có hiểu cái này không? Tui hay thường lấy ví dụ là buổi sáng bụng đói, có một cô hoa hậu vừa đoạt giải đêm qua, bưng vào một mâm điểm tâm rất là ngon. Nếu là người đàn ông thì họ sẽ thích cái mâm đó hay là người bưng mâm? Nhưng nếu cũng cái mâm đó, y những món ăn đó, mà bưng cho con sư tử thì con sư tử thích cái mâm đó hay thích người bưng? Người đàn ông hồi nãy thích cái gì? Cũng cùng một người bưng, nhưng cái thích của người đàn ông và con sư tử có khác không? Cả hai đối tượng đều không thích cái mâm bằng ngươi bưng, có đúng không ta? Người đàn ông là đàn ông cứng nha, thứ cong tôi không kể. Đàn ông cứng là đàn ông thẳng đó. Ổng thấy người bưng cái mâm vào thì ổng chỉ chú ý người bưng chứ không chú ý cái mâm. Con sư tử thì khi thấy bưng cái mâm vào thì nó cũng đâu có ăn được mấy cái opla với mấy cái xúc xích đâu, nó đâu ăn mấy cái bánh mì, bơ đồ, nó không ăn được. Nó chỉ lo chỉ quý cái người bưng thôi. Nhưng cái nó thích thì của người đàn ông và con sư tử có khác nhau không? Người đàn ông họ thích để rồi tháo, gở, bóc,dở còn con sư tử là: xé. Một cái là tháo, dỡ, một cái là giải phóng mặt bằng không đền bù. Khác phải không? Tức là chỉ trong tít tắc đó thôi, chỉ trong hình ảnh đó, nhưng người đàn ông thích người bưng theo kiểu khác, mà con sư tử thích người bưng theo kiểu khác.
 Các vị biết là mỗi người có một sở thích khác, mỗi người có cái kỵ khác nhau. Ngày xưa giáo hội Nam Tông mình có một lò thiêu ở Phú Thọ, bên đây là dãy 4 hay 6 gì đó, cái lò á. Kế bên có cái hầm, xây cao, ở dưới hầm là mấy trăm cái đầu lâu. Mỗi lần tui đi tới tui hay nhìn. Tui phải hứa rằng tui là người rất là nhát, hồi tui còn bé.Tui nhìn chứ tui không sợ, đầu lâu với xương người tui không sợ. Nhưng tui lại kỵ thứ khác. Tui kỵ những chăn, đệm, áo, quần dính máu. Các vị hiểu tôi nói gì không? Tóc, áo, giày, khăn mà có dính máu, mà nùi một cục mà nói này là hiện trường vụ án thì tui ngán dữ lắm. Hiểu tui nói không? Xương người, sọ, cười nhăn răng, chất một đống thì tui không ngại. Kể cả tối nó dựng lên, đi lỏm ngỏm, tui phải nói là tui không ngại. Cái tui ngại là cái này nè: do khuynh hướng tâm lý thôi, tui ngại là một người con gái rất bình thường, mà cái mặt xanh lè, tóc nó dài mà nó ngồi nó buồn, lâu lâu nó ngước lên, tui ớn cái đó.Hiểu tôi nói không? Chứ còn cái thứ đầu lâu với xương mà nó ghep` lại, nó đi lọc cọc, dĩ nghiên tui chưa gặp cảnh đó bao giờ, nhưng tui thấy nó nhưng trong hình dung của tui là tui không sợ, mà nhiều người lại sợ cái đó. Riêng tui là tui sợ cái gì đó rất bình thường, mà có 1,2 giọt bất thường trong đó.
  Thí dụ như một quãng đường vắng, khoảng vài chục cây số không nhà, có nguyên một cô nữ sinh mặc áo dài trắng, tóc xõa, mà ôm cái cặp là tui thấy nó hơi sai sai. Hiểu tôi nói không?
  Có anh đó ảnh chạy ngang nghĩa trang, ảnh thấy có một cô mặt áo dài trắng mà tóc cổ dài, môi hồng, rọi đèn vô thì thấy cổ đẹp lắm. Thì ảnh nói : chết cha rồi, làm gì ở đây có thứ này trời? ảnh đạp ga, ảnh vọt luôn. Ảnh vọt ra tới khu dân cư, thì ảnh thấy có cô tóc ngắn, mang giày Adidas, mặc áo poon quần Jean, mang ba lô, ngoắc. Ảnh mừng lắm, ngừng lại, cho lên. Cô nói: nãy sao không ngừng lại, làm chạy muốn chết luôn. Hiểu không? tại vì bây giờ là ban ngày, nghe nó không đã, chứ nghe ban đêm nó mới đã.
  Tui cũng nhớ một câu chuyện nữa, cũng ở nghĩa trang, vắng hoe. Có cô này có chuyện gấp, chuyện kẹt lắm, cổ mới đi ngang nghĩa trang đó. Dòm tới dòm lui không có ai, nhưng càng đi càng nghe tiếng chân sau lưng, cổ sợ lắm. Trong bóng tối nhập nhòa buổi chiều, cổ thấy có một đầu thuốc lá,  có mùi khói, cổ mừng quá, nói: chú ơi chú! anh ơi anh! cho em đi cùng, cho cháu đi cùng. Thì người đó nói: làm gì dữ vậy? đi thì đi, chứ ai cấm đâu. Cô thở, nói: thiệt là đàn bà, con gái khổ thiệt, đàn ông con trai sướng muốn chết, ông đó mới nói: hồi tui còn sống tui cũng sợ vậy. Hiểu không? Do mình chấ tác thôi, ổng không có nhát, ổng chỉ nói thôi.
  Rõ ràng 2 lần sợ ma, không có lần nào thấy ghê hết. Lần kia chỉ có 1 câu: nãy không chịu ngừng, là người ta chạy muốn chết. Cái câu đó tui thấy đâu có gì là thấy ghê. Trước mặt là một người con gái rất là ....phải không ta? Còn trường hợp thứ hai cũng là người đàn ông cao lớn, vạm vỡ, hút thuốc, có gì đâu. Nhưng chỉ vì 1 câu nói thôi là : ngày xưa tui còn sống tui cũng sợ. 
  Và chuyện thứ 3 là chuyện người thiệt, cô này đi một mình qua nghĩa trang, cổ thấy có một thằng côn đồ, cái mặt rất khả nghi, đi lù lù. Nó kêu: em à, cổ thấy không xong rồi. Trời tối dần, có một mình cổ trong nghĩa trang, thì cổ làm sao để cổ thoát đây. Cái thứ mà càng năng nỉ thì càng kích thích. Càng sợ thì càng kích thích. Càng chống cự thì càng kích thích. Sợ cũng không xong, chống cự cũng không xong. Nhờ cổ có học lớp này của mình, không năng nỉ nữa, hồi nãy tính chạy nhưng giờ chạy sao kịp, thân gái mà giữa nghĩa trang, mà nghĩa trang mênh mông. Cổ thấy nó đi gần, cổ nhắm thẳng cái mộ mà xưa nhất nghĩa trang cổ đứng,cổ nói:"má ơi má, mở cửa ra con mới về'. Trời ơi, thằng kia nó quay 180 độ. Thay vì quỳ lại, van xin; không, lạnh ngắt, cứ lừ lừ lựa mã nào xưa nhất, nói "má ơi má, mở cửa con mới về". Câu chuyện này bà con nghĩ nó vô ích, nhưng đối với tôi, nó giá trị vô cùng. Thì ra đời sống là  một lộ trình chế tác. Mình toàn là sống trong sự ảo tưởng, ảo giác hết.
  Tôi quay trở lại bài học. Tu hành hay sinh tử là một lộ trình chế tác sáu trần, mà mình chế tác ra sao thì lệ thuộc vào nền tảng tâm thức của mình, hiểu không? Nếu mình là người sợ ma thì mình nhìn gì cũng ra ma hết. Nếu mình không sợ ma thì mình gặp ma thiệt mình vẫn tưởng là người, phải không ta? Mình đang đói bụng thì mình nhìn gì cũng nghĩ tới đồ ăn. Còn mình đang no thì mình nhìn đồ ăn mình chỉ muốn đẩy nó qua một bên, có không? Quan trong lắm luôn.
  Các vị có biết cái hương vị mà tui thích nhất trong thực phẩm là đắng. Tui thích ăn khổ qua, tui thích ăn xù đâu. Nhưng nếu tui biết rằng cái đáng này không phải cái đắng từ 2 cái đó thì tui o81. Chẳng hạn như mình ăn.... thì minh ăn cái đắng đó là của tim sen, mình biết cái đắng đó là lành thì ok. Mình biết cái đắng mà mình vô trong mình rửa mặt rồi trở ra mà thấy bà chủ nhà cầm chai gì đó, giủ 2-3 cái vô quần, uống đắng là mình không uống. Hiểu không? Khiếp như vậy đó: chế tác. Mặc dù tâm sen mình uống được ....liên mình uống được, tâm thất mình uống được, sầu đâu mình ăn được, khổ qua mình ăn được, nhưng chỉ cần mình vào trong rửa mặt, đi ra, thấy bà chủ cầm cái chai rải vài giọt là mình không uống.(phút 39:40)
      
[15/08/2026 - 12:14 - fairy_ltt]
14/08/2026-bắt đầu phút 39:41 - fairy_ltt
  Những hình ảnh mà Bồ Tát gặp được y như những thứ mình thấy là người già, người bệnh,  xác chết và người xuất gia thì mình cũng thấy nhưng mình không chế tác được như Bồ Tát, có hiểu không? 
  Giờ mình ôn qua thứ khác: mọi thứ ở đời đều là sản phẩm được tao ra bởi các duyên và chính nó lại là duyên để tác động vô vô số những thứ khác. Thứ gì ở đời cũng do các duyên mà có, mà tự thân nó lại là duyên để tác động lên thứ khác. Tùy trường hợp mà các duyên tác động lên vạn vật trong hình thức nào. tác động bằng cách thức, tác động bằng thời điểm, tác động bằng bản chất. 
   Nếu nói như vậy sao tui lại ôn lại hoài? Mình muốn đi hoằng pháp, mình có thể dùng cái đạo tâm của mình, dùng kiến thức mình đi hoằng pháp, có đủ không? Mình phải học cách thức nữa, rồi thời điểm nữa. Tui biết rất nhiều người phật tử đi học mấy lớp giáo lý họ thích lắm. Họ đi về họ đè thằng chồng, đè bà má ra nghe, nói là hay lắm má. Tui biết tui cản liền. Cô tưởng tượng đi, bây giờ mà cô bắt tui nghe Thánh kinh, tui nghe nổi không? Vì tui chưa kịp làm quen, hiểu không ta?
  Tui biết trường hợp này nhiều lắm. Ở miền Tây, tui không biết địa chỉ, có một gia đình đó rất tín tâm. Mỗi lần mời chư tăng về thuyết pháp, có lần mời tui. Tui thuyết pháp rồi ti hứa rằng không bao giờ tui trở lại chỗ đó nữa. Vì mấy chị em trong nhà rất hoan hỷ vớp Pháp, với chuyện nghe Pháp, cho nên mỡi lần mấy Sư thuyết pháp là bả bắt tất cả mọi người trong nhà, kể cá mấy đứa con nít vô nghe luôn. Tại sao bả hốt hết thì tui hiểu. Phải có người giữ thì mới nghe pháp yên tâm. Nhưng bả gom mấy đứa ba chóp, ba nhán mới bắt đầu biết nói, bả thấy nó chạy là bả gom. Cái bả tra tấn tui là mình tới mình uống cho xong ly nước là bả bắt năm, sáu đứa cháu trong nhà đứng trước mắt tui đọc Kinh để khoe rằng nó biết đọc Kinh. Ở đây có ai có tật đó không? Nên bỏ tật đó đi. Tại vì cái đó không có gì hay hết. Con nít mà, cứ tập nó hoài thì nó tụng được chứ có gì đâu mà phải đi khoe. Nhiều người khoe mà còn khoe quá lố nữa. Mỗi lần thấy ba má tụng Kinh là nó chấp tay, mà với tuối đó thì bà má có tí thổi phồng, bằng chứng là nãy giờ mình thấy la nó chưa chấp lần nào hết. Bả đi kể toàn chuyện quá khứ không hà, hiểu không? Cái đó rất là không nên. Đừng nghĩ là mình có đạo tâm, mình có Phật pháp là mình muốn hoằng pháp lúc nào cũng được, mà mình phải có cách thức và thời điểm nữa. 
   Cho nên bài giảng hôm nay tui nhấn mạnh chỗ đó. Tui nói đủ cách hết, nên trong việc tu của mình, anh có đạo tâm không chưa đủ, mà anh tu bằng cách nào? Tây có một câu thế này: mỗi việc trên đời đều cần một thời thời điểm thích hợp cho riêng nó. CHo nên không phải mình muốn làm là làm. Các vị có biết là người ta nói bứng cây là phải bứng vào buổi chiều. Các vị có biết tại sao không? Nó mát, nhưng quan trọng là nó qua một đêm sương. Lúc mình dời nó đi là nó đã mất sức rồi, mình hạ thổ xong thì mình tưới miếng nước cho nó mát cái đã rồi nó được một đêm sương nó được 12 tiếng phục hồi. Mổ xong thì phải nằm trong phòng lạnh 12 tiếng. Một chuyện nữa là nhiều người thấy nắng chang chang, họ đè ra họ tưới, cái đó có nên không? Nếu cưng nó quá thì lấy đồ che bớt nắng thôi, không nên tưới. Che cho nó bớt nóng rồi mới tưới, hoặc để chiều mát mình mới tưới. Mình đừng có thấy cái cây đó mình thương quá, mình quý quá, hiếm quá nên sẵn có nước mình đè ra tưới là không được. Nước là bản chất, đúng không? Nhưng mà còn có thời điểm nữa.
  Cho nên tại sao thiện pháp và ác pháp của mình nó mạnh-yếu, ít-nhiều nó khác nhau là do cách mình chăm sóc nó. Thiện pháp mà chăm sóc không đúng cách thì sao? Nó không mọc nổi. Ác pháp có cần chăm sóc không? thấy chưa? giờ hiểu chưa? Tại sao ác pháp dễ có mà thiện pháp khó có? bây giờ hiểu chưa? có hiểu lý do chưa? Vì thiện pháp là cây lành, trái ngọt, cần phải được chăm sóc đúng cách. Còn ác pháp là cỏ dại, mà cỏ dại thì mình có cần chăm sóc đứng cách không? Đừng nhìn em là được rồi, hãy để em tự phát triển, có hiểu tôi nói không? Bản chất của ác pháp là gì? là buông trôi, thả nổi, là bèo dạt, mây trôi. CÒn thiện là gì? Là sự nghiêm túc, sự kiểm soát. Ác pháp là cái gì ngoài sự kiểm soát. Nếu nó ngoài sự kiểm soát thì nó là cỏ dại, nếu là cỏ dại thì anh cứ bỏ mặt nó.
  Khi ra khỏi đây tui mong quý vị trả lời cho tui mấy câu này: tại sao đời là sướng ít, khổ nhiều? là bởi vì nhiều lí do: thứ nhất là ác nghiệp nhiều hơn thiện; thứ 2: lòng tham của mình là vô bờ, sướng bao nhiêu mình cũng không thấy đủ; thứ 3: đời là vô thường, cái gì cũng vô thường hết, cái khổ vô thường mình không để ý, nhưng cái sướng vô thường mình có để ý không? Có. Tại sao hồng nhan bạc phận mà xấu xí không bạc phận? Là vì đứa xấu bạc phận không ai nhìn, nó khổ 100 đứa trong xóm này nè, hiểu không? Nhưng tại sao đứa đẹp thì mình nói là hồng nhan bạc phận, mặc dù hầu hết là bạc triệu, bởi vì nó đẹp như vậy mà tại sao mà nó khổ nên mình mới để ý, hiểu không? Sướng- khổ cũng vậy, thằng nào cũng vô thường hết. Nước mắt và nụ cười, nụ cười nào cũng tắt và nước mắt náo cũng khô, làm ơn nhớ dùm câu này. Nhưng xui một chỗ: nước mắt khô người ta không để ý, người ta chỉ tiếc nụ cười vừa tắt, đúng hay sai? Cho nên một ngày có bao nhiêu chuyện vui, nó qua đi người ta bận tâm, chứ chuyện buồn qua người ta mừng còn không kịp nữa mà. Cái nào cũng vô thường hết, nhưng vô thường của cái khổ thì người ta chỉ có mừng thôi. Đó là lý do vì sao cuộc đời này nó khổ nhiều hơn vui, lý do: 1 là ác nhiều hơn thiện, 2 là mọi thứ không bền, 3 là lòng người nghĩ nhiều về cái gì hay mình mong cái gì thì cái đó đi sớm: 1 là lâu đến mà mau đi, đúng không? mình mong cái gì thì cái đó rất là lâu đến và mau đi; mình ghét cái gì thì nó rất mau đến và lâu đi. 15 phút mình ngồi bên cạnh người thương thì nó chỉ là một nháy mắt, 15 phút ngồi gần đứa mình ghét nó lâu mà mình đau lưng luôn, các vị có biết không! Tui nè, giờ tui đang bị nè. Tui nhìn đồng hồ nó đi còn lâu hơn cái gì nữa, chiều nay là được giải phóng rồi, hihi. Mấy cô là thích đọa đày người khác trong máu lệ mới thấy hạnh phúc, nhưng tui mà chiều nay xa được cái đám này tui lên xe thì động tác đầu tiên là tui thở phào, rớt dép không hay, bây gời tui biết vì sao tổ Đạt Ma chỉ còn một chiếc dép, hihi, là đi hoàng pháp gặp cái đám này nè, chạy mất dép, mà tại sao không liệng chiếc cuối cùng? Phải đeo nó để biết chiếc đã mất, đừng bao giờ quay lại vùng đất cũ đó nữa. Cho nên chiều nay mà trên đất Nguyên Không này chỉ còn 1 chiếc dép thì nên nhớ này đó là Đạt Ma 2 của Phật giáo, hihi. cái đó là gì? Duyên đó. Chửi như vậy, thấy ghét như vậy để chi? Là cái duyên để mình gặp lại nhau lần nữa. 
  Chúng ta có nhiều cách để cột nhau lắm: ghét nhau cũng là một cái cách. Các vị có biết "dính" không? có 2 cách cột nhau trong cuộc đời, 1 là oan trái, 2 là ái luyến. Chúng ta thương nhau, chúng ta đem nhau vào giường ngủ, vào giấc mơ. Nhưng chúng ta ghét nhau, chúng ta vẫn đem nhau vào giấc mơ. Nay mai tui thấy ở đâu mà có sân ga, phi trường, ở đâu thấy đông đông là tui nhớ lớp học, mà nhớ là gieo duyên, mà gieo duyên là gặp nữa; chính vì có gặp nên mới gọi là biển khổ, muốn qua được biển khổ thì hầu hết phải là qua đời, hihi.
  Sáng nay tui nói cái gì? Mọi thứ do duyên mà có và cái duyên đó tự thân nó là mấy chục phần trăm, mà tự mình chế tác là mấy chục phần trăm, hiểu không? CHo nên từ hôm nay, ra khỏi lớp Nguyên Không này, chuyện buồn vui xảy đến hãy nhớ văng vẳng lời của tui: tự nó là chướng duyên hay nghịch duyên chỉ mấy chục phần trăm, và phần mình tham dự, can thiệp, chế tác là mấy chục phần trăm. Trời nóng, trời lạnh, chuyện buồn, chuyện vui, chuyện nhà, chuyện chùa, chuyện phố, chuyện công sở, hãng, xưởng, xí nghiệp, công ty, cái gì là chuyện buồn-chuyện vui thì bản chất tự thân nó chỉ có mấy chục phần trăm, còn mấy chục phần trăm còn lại là mình. Mình có vận dụng nó để mình đi tới-đi lui hay đi ra - đi vào, đi lên hay đi xuống, hoàn toàn là do mình, mấy chục phần trăm đó. 
  Chúng ta nhớ: khi ra ngoài đường, trong nước gọi là tham gia giao thông, sự an toàn của mình chỉ đúng 50%, không được 51%, còn 50% là của đứa khác, 50% + 50% = 100%. Nhiều người nói chạy xe an toàn la không chết, câu trả lời là không. Mình chạy xe không ẩu thì an toàn của mình là 45%-48%, chạy ẩu thì an toàn 30% - 45%; nếu chạy ngon lành thì đúng 50% thôi, không leo khỏi số 50%. Mình chạy ẩu thì nó tăng cao, sự an toàn mình chỉ 20-30% thôi. Nếu mình chạy ngon lành, cứng tay lái, tuân thủ Luật thì an toàn tối đa là 50%, còn 50% là của đứa kia. Hai chiếc đang chạy trên hai đường thẳng song song, bỗng gặp nhau tại một điểm là mình xong, quý vị hiểu không?    
  Cái cùi bắp cũng đi, hoặc một tí bụi vào mắt cũng đi rồi, chúng ta có nhiều lý do để chết trên đường, nhiều và rất nhiều, chưa kể mấy người mà xe mới tập lái lạon choạng, hoặc có những người đang lái thì bị vấn đề về sức khỏe, họ bị buồn ngủ; Người Mỹ chết vì buồn ngủ lái xe rất nhiều. 
  Cho nên sống trên cuộc đời này, chuyện đối diện với bất trắc là vô cùng khó lường. Mọi thứ trong đời sống là vô ngã, mình chỉ kiểm soát nó trong một chừng mực nào đó. Thế nào là kiểm soát? Chúng ta có thể biến một thau nước thành một cục đá xanh được không? Mình biến một cục đá xanh thành ra một thau nước cũng không được, phải không? Như vây thì mình không thể can thiệp vào bản chất của một thau nước, phải không? Nhưng mình có thể đào mương để dẫn nước không? Được. Mình không thể biến thân này đẹp hoài, trẻ hoài, sống hoài được, nhưng mình có thể tạo nghiệp để kiếp sao có được một tấm thân trẻ, đẹp, khỏe, sống lâu được không? Được. Cho nên, nói Vô Ngã là mình không làm được gì là sai. Nhưng nếu mình can thiệp được một mớ mà mình nghĩ rằng mình có cái ngã là cũng sai. Mình chỉ can thiệp là mình tuân thủ theo Luật chơi của vũ trụ; vũ trụ nói với mình là muốn sướng, đẹp, giàu, khôn thì anh phải làm những chuyện này nè. Mình làm đúng hết thì mình sinh ra sẽ trẻ, khỏe, giàu, đẹp. Nhưng kẹt cái này, vì nó được tạo ra từ những thành tố vô ngã, vô thường nên dù nó có trẻ, khỏe, đẹp cách mấy thì nó chỉ trụ được một thời gian thì nó cũng sụm. Như vậy chuyện can thiệp của mình là sao? Rất là hạn chế.
 Chuyện này là chuyện tui rất muốn quý vị chú ý. Một cây thông lớn có thể tạo ra một triệu que dim, nhưng 1 que dim có thể thiêu rụi một triệu cây thông lớn. Cho nên trong vòng luân hồi, chúng ta đã tạo ra rất nhiều nghiệp sanh-tử, chúng ta có những thói quen rất là bất thiện, nhưng nếu mình chuyên tâm tu học thì với que dim giác ngộ chúng ta tuyệt đối có thể thiêu rụi mấy triệu cây thông tiền nghiệp, hiểu không? COi như mình giựt nợ, quỵt nợ, xù nợ. Vấn đề là mình có quỵt kịp hay không, Chứ từ đây cho đến lúc mình tắt thở thì tôi rất là hồi hợp luôn. Không biết mình sẽ chết ở đâu? chết lúc nào? chết kiểu gì? chết rồi đi về đâu? Nhưng thôi, những gì ngoài tầm kiểm soát của mình thì để qua một bên, mình chỉ làm những gì trong khả năng của mình thôi. Chúng ta không thể tránh được cái chết, nhưng chúng ta có thể thay đổi cái nhìn của mình về cái chết. Chúng ta không thể thay đổi được màu nắng nhưng chúng ta có thể đeo kính mát. Cái đó rất quan trọng.
  Kể từ bây giờ, chúng ta chỉ có một cách để tự cứu mình đó là làm sao mình treo hình ảnh cái chết trước mặt mình và mình giải quyết thái độ của mình với nó. Các vị còn nhớ có 2 cách để không sợ chết không? Coi nặng người và coi nhẹ mình. Nghĩa là thấy ai cũng trên 100kg và coi mình lúc nào cũng dưới 10kg. Tức là thấy mình chỉ là một nắm cát, chỉ là một nắm cỏ. Làm sao thấy được cái đó? Tu Tứ Niệm Xứ. Bây giờ thấy tu Tứ Niệm Xứ có cần không? Quá sức cần. Bởi vì: 1 là nếu đủ duyên thì chứng Thánh, 2 là nếu không đủ duyên thì gieo chủng tử đời sau, 3 là hiện tại an lạc và an tâm
  Tôi hỏi các vị: một món đồ mà mình vựa sợ, vừa chán, vừa ghét thì mình có khổ khi mất nó không? Không. Tu Tứ Niệm Xứ là gì? Là tu thế nào mà thấy cái cục này nè là cái đáng sợ, đáng ghét. Nếu tui nghe được câu này sớm hơn thì cuộc đời tôi đã thay đổi rồi. Chứ đừng nói tu là là để giải thoát; dẹp đi, câu đầu tiên phải nói là phải làm sao mà thấy được nó đáng sợ, đáng chán, thì lúc đó bao nhiêu thị phi là chuyện nhỏ, và chuyện gì trên đời cũng là chuyện nhỏ. Khi mình chán đến mức mà mình không muốn tự sát là hên lắm rồi. Quý vị hỏi tui là tu Tứ Niệm Xứ đến bao nhiêu cho đủ? thì tui nói rằng chỉ có 2 định mức cho biết mình tu tạm đủ là: 1 là chứng Thánh là quá đủ rồi,trường hợp 2 là tu đến mức mà mình không thấy sợ, thấy tiếc cái cục này. Mặc dù mình vẫn còn phàm nguyên con. Tu đến khi nào thấy cục này nó là gánh nặng thì lúc đó là khá. Rất mong có một ngày tui nhận được phone, tin nhắn, email của quý vị nói rằng con đã làm được chuyện đó, với điều kiện quý vị hoàn toàn còn tỉnh táo, tích cực và an lạc. Chứ còn quý vị thất thần rồi quý vị đòi tự sát, nói nghe Sư lời giảng:bỏ, rồi con thấy khổ, con quăng dây đá ghế, biết quăng dây đá ghế không? thì cái đó là không đúng. Đằng này phải thấy rất tĩnh táo, rất an lạc. Thấy rằng chuyện rời bỏ nó là chuyện bình thường, thì đối với tôi đó là phần khích lệ rất là lớn.
  Phải hiểu tại sao một vị Thánh họ ra đi an lạc? Vì họ thấy quá rõ cái mà trước giờ họ nắm níu là cài gì? Cái thân này mình còn buông được thì cái gì ngoài cái thân này mình cũng buông được, phải không ta? Từ tài sản đến quan hệ xã hội cho đến tình cảm, quyền lực, chức vụ, ảnh hưởng quần chúng, tất cả những cái đó thì cái gì cũng thua cái mạng mình hết, mà cái mạng mình còn coi nhẹ thì những cái gì cũng coi nhẹ. Ví dụ mình bị kêu án tử hình, chờ ngày đi trả án, trong thời gian đó mà người thân nói họ trúng độc đắc thì quý vị không biết thấy sao chứ tui thì thấy lạnh ngắt hà. Trúng 800 tỷ nhưng mà lòng tui vẵn lạnh ngắt hà. Đúng không? Hoặc nghe nói là bây giờ có ai đó ném đá quá trời, chửi mình trên mạng thì có phải quý vị cười lạnh lùng không? Giống như ung thư thời kỳ cuối, ác sĩ cho biết chỉ còn có 2 tuần nữa thôi thì lúc đó cái gì khen-chê, được-mất..Tu Tứ Niệm Xứ thì phải tu tới mức đó. Chuyện anh đắc hay không tui không cần biết, nhưng quan trọng là chuyện anh không còn tiếp tục chế tác tầm bậy tầm bạ, chế tác trần cảnh nữa. Nó thế nào thì thấy đúng như vậy. Mình chế tác mà theo hướng tích cực thì không nói. Chế tác tích cực là sao? Là biến mọi thứ thành mục Niệm Xứ. Chế tác tiêu cực là chế tác để dính mắc, để bất mãn thì cái đó rất là không nên.
  Tui chốt lại. tai sao tôi luôn nhấn mạnh là mọi thứ do Duyên mà có và bản thân nó là duyên của trăm ngàn thứ khác, bằng một trong ba hình thái; bản chất, thời điểm và cách thức. Tại sao tui nhấn mạnh? Minh sắp chia tay rồi, cứ nhớ cái này: tốt cách mấy mà không đúng thời điểm, không đúng cách thức, không dẫn về đâu. Thứ 2: dù đúng thời điểm, đúng cách thức nhưng bản chất là bất thiện, là đau khổ thì cũng không xài được. Dù thiện cách mấy mà không đúng cách không đúng thời điểm cũng không xài được. Ác thì dù đúng thời điểm đúng cách thức cũng không xài được. Nhớ những cai này rất quan trọng, nhớ để chi? Thứ nhất: muốn tu thiền muốn giải thoát thì mình cần 2 thứ duyên trợ là khách quan và nội tại. Khách quan là những cái bên ngoài, nội tại là cái bên trong. Trong đó gồm có kiến thức giáo lý nền, tuổi trẻ, trú xứ và thầy bạn, tất cả những thứ này nằm trong một chữ Duyên. Bốn cái này mà đổi qua ba cái kia (cách thức, thời điểm và bản chất), có được không ta? Đầu tiên, kiến thức thuộc về cái nào trong ba cái kia? là Cách thức. Thứ 2, trú xứ thuộc về thời điểm, ban đêm phải ở cái phòng thế nào, ban ngày phải ở cái phòng thế nào. Như vậy cả bốn cái là kiến thức, trú xứ, thầy bạn, sức khỏe đều nằm gọn trong ba hình thái của Duyên. Tui nhấn mạnh hoài chỗ đó vì về bản chất mà nó bất thiện thì kkho6ng xài được rồi, cách thức mà sai cũng xài không được.
  Các vị có nhớ có 7 cái mà được Đức Phật gọi là người hiền trí không? 
      Tri thời:  biết lúc nào nên làm cái gì 
      Tri độ:    cái gì dù tốt cách mấy cũng biết chừng mực 
      Tri nhân:  nhìn cài gì cũng biết được từ đâu mà đến
      Tri quả:   mình biết nó sẽ dẫn đến cái gì.
      Tri kỷ:    mình biết cần thêm, biết, chỉnh, sửa cái gì.
      Tri bỉ:    mình biết rằng người trước mặt mình là ai để biết cách cư xử ra sao, nói        
                 gì, làm gì, thái độ ra sao.
  Hiền trí trong định nghĩa của Đức Phật không hề là bằng cấp, học vị, chức vụ. Mình ngồi mình nghĩ cái đó hình như đúng. Cho nên, anh hay ho cách mấy nhưng anh không biết chừng mực thi có vấn đề. Anh hay ho cách mấy mà anh không nắm được thời điểm là có vấn đề. Anh hay ho cách mấy mà anh không biết gì về đối tượng, đối tác thì có vấn đề. Rất quan trọng.
  Tui mong rằng sau lớp học này bà con được 3 chuyện. Thứ nhất, có một kiến thức nền nếu trước đây chưa kịp có. Thứ 2: bà con có thể định hình, định hướng và có một cái nhìn phổ quát cho quãng đường sắp tới, từ chuyện mình nên trao dồi giáo lý thế nào? nên về sống ở đâu? và nên chuẩn bị gì cho quãng đường trước mắt. Thứ 3: tui có niềm tin và hi vọng bà con sống an lạc hơn với hai cái trước. Mình phải có cái nhìn định hình, định hướng, như vậy mới ra định vị. Tiếp theo phải có cái nhìn phổ quát nghĩa là cái nhìn toàn cảnh, overview. Cái đó rất quan trọng. Để mình biết rõ là tại sao mình lại đi về hướng đó, chứ mình không thể lấy thước đo cứ đúng 1 mét liên tục tới đụng bức tường là mình u đầu. Mình có cái nhìn phổ quát thì mình biết là đi theo hướng đó thì 30 năm nữa mình sẽ đi về đâu, 20 năm nữa sẽ đi về đâu, 5-10 kiếp nữa sẽ đi về đâu và đến kiếp gặp Phật Di Lặc thì mình se đi về đâu, cái đó tui gọi là cái nhìn phổ quát, một cái nhìn viễn kiến về một viễn tưởng, viễn ảnh.
  Còn đằng này mình chỉ biết trước mặt, đi theo sở thích, va thế giới này tui nhắc một chuyện rất quan trọng. Quy mô thế giới này có 2 là vĩ mô và vi mô. Vĩ mô là thế giới ở quy ô lớn, một cái nhìn tổng quát; vi mô là những cái li ti, thấy được vấn đề đến đâu thì giải pháp có giá trị đến đó.
  Nói về góc nhìn thế giới cũng có 2: bản thể và hiện tượng. Ta chỉ nhìn vấn đề ở khía cạnh hiện tượng thì giải pháp cho nó chỉ là vẻ ngoài thôi. thấy được vấn đề ở khía cạnh bản thể thì giải pháp mới có thể rốt ráo và triệt để được.
  Toàn bộ những cái siêu, đọa, trời, người, thiên đường, địa ngục là những thế giới vĩ mô mà nó đi ra từ thế giới vi mô, từ những chuyện thiện-ác của mình. Siêu-Đọa có 2 trường hợp, siêu-đọa ngay đời này và siêu-đọa ở đời sau kiếp khác. Ngay đời này nếu mình cứ sống khao khát, thèm thuồng hoài là mình đã sớm làm ngạ quỷ rồi. Thườg xuyên bất mãn, sân si, xung đột, chống, hờn ghét là mình sớm làm A Tu La rồi. Mình thường sống bè đảng, vây cánh là mình đã sống loài Bàng Sanh rồi. Mình sống có lòng thương người thì sớm mình đã là Chư Thiên, phạm Thiên rồi. Mình thường xuyên sống trong một nhận thức về nỗi đời hư ảo, thường sống Tứ Niệm Xứ thì mình đã sống trong thân xứ của Thánh nhân rồi. Chưa đắc nhưng mình đã bắt một chân trong chân ngoài trụ xứ của Thánh nhân rồi.(phút 2:10:28)

[19/08/2026 - 12:42 - fairy_ltt]

Mình ôn lại bài hôm qua, lớp này có cái hạnh là : Ưng vô sở trụ, nghĩa là học xong quên bà nó hết.
  - Không có một cái gì trong đời này mà nó không nằm trong 6 căn, 6 trần.
  - Không có gì trong 6 căn 6 trần mà lại nằm ngoài các công nguyên tố.
Tôi chợt nhớ lại một bài thơ, không biết tác giả có phải phật tử hay không, riêng tôi mà nếu hồi nãy tui đi xe honda chắc tui rớt rồi. Theo tôi bài thơ đó là theo giáo lý Duyên Khởi:
   Hôm qua ra đứng góc cao.
   Nhớ người yêu cũ mà đau ruột thừa.
   Chiều nay ra đứng góc dừa.
   Cơn đau tái phát ruột thừa lại đau.
   Giá mà đừng gặp lại nhau
   Thì đau đến nỗi phải đau ruột thừa.
   Bà con nghe vậy nhớ chưa
   Đừng bắt nhắc lại ruột thừa lại đau.
Có nghĩa là giáo lý Duyên khởi nghĩa là gì? Là hết cái này tới cái kia,hihi.Hôm qua ra đứng góc cao nhớ người yêu cũ là do Duyên diệt và Duyên hành. Chiều nay đổi qua đứng góc dừa,  còn goác cao là qua rồi, đứng góc dừa thì ruột thừa lại đau, giá mà đừng gặp lại nhau thì đâu đến nỗi lại đau ruột thừa, kể từ nay góc cao cũng như góc dừa, thề không đứng nữa chứ không thì ruột thừa lại đau. CÓ nghĩa là không đứng góc cao hay góc dừa nữa. Hễ ngày nào mình còn tham, sân, si thì mình còn khổ. Mình đã né góc cao rồi, nhưng qua tới góc dừa thì ruột thừa nó vẫn đau. Bài thơ đó nếu người nào không biết đạo thì nghe nó thấy tầm bậy lắm, nhưng nó rất là sâu. từ góc cao mình thấy khổ quá nên mình mới chuyển qua góc dừa, tưởng sao qua tới góc dừa thì ruột thừa nó vẫn đau. Đau lắm. 
  Cho nên các vị còn nhớ Chánh giải thoát và Tà giải thoát không? 
  Chánh giải thoát thì một là phá nát nhà tù đắc A La Hán, đắp y xuất gia, đắc lục thông, đi đứng tự tại; còn trường hợp hai là vô hiệu hóa nhà tù, có nghĩa là mình vẫn còn sống, vẫn có gia đình, nhưng mình đắc sơ quả, vô hiệu hóa nhà tù. 
  Tà giải thoát là đổi phòng giam, đổi trại giam, tưởng là ra tù rồi, chỉ đổi từ góc cao qua góc dừa thôi, phải không? cái đó chính xác như vậy. Chiều nay ra đứng góc cao thấy đau ruộ thừa nghĩa là mình không thấy gì ở góc cao hết. Chiều nay ra đứng góc dừa nhớ người yêu cũ ruột thừa lại đau, giá mà đừng gặp lại nhau thì đâu đến nỗi lại đau ruột thừa, chiều nay góc cao góc dừa đều không đứng nữa thì ruột thừa đâu có đau. Mình chưa thật sự giải thoát thì chỉ là Tà giải thoát, chỉ là đổi phòng giam hay đổi trại giam đều là tiếp tục Trụ.
  Cái thứ hai: ở yên một chỗ không đổi, nhưng mình mạ vàng song sắt, mạ vàng dây xiền, bèn tưởng là giải thoát. Rất nhiều phật tử bị trường hợp đó. Hồi xưa giờ ở ngoài là quần là áo lụa, phấn son bây giờ bỏ hết, cạo đầu, mua miếng đất, cất cái am tưởng là giải thoát, nhưng vô đó rồi dính cái khác, hiểu không. Đổi phòng giam là cạo đầu, mặc áo tu tưởng là ngon rồi nhưng dính cái khác vì giáo lý không chịu học, cái ngồi thiền ba mớ rồi phát lạnh rồi tưởng là nó đó. 
  Cho nên, tu tập có 2 cách tu: một là tu để không là phàm, hai là tu để thành Thánh. Tu để không còn phàm thì nó an toàn hơn, tại vì mình thấy mùi phàm thì mình biết mình còn phàm. Còn tu để thành Thánh thì nguy hiểm ở chỗ là mình không biết Thánh có mặt mũi ra sao, cú thấy lạ lạ thì tưởng là Thánh, cái đó rất nguy hiểm.
  Sáng nay mình ôn bài vở hôm qua: 
      1: không có gì trong đời này nằm ngoài 6 căn 6 trần,
      2: không có gì trong 6 căn 6 trần mà nằm ngoài các cặp nguyên tố. Các cặp nguyên tố là thiện-ác, sướng-khổ, nhân-quả. 
      3: từng thứ trong các cặp nguyên tố tác động lẫn nhau, giúp xuất hiện và giúp tồn tại. Giúp xuất hiện gọi là Duyên trợ sinh, giúp tồn tại gọi là Duyên trợ lực. Mỗi Duyên lại có 4 trường hợp: A giúp B,..tổng cộng ta có 8 Duyên và 8 Duyên ấy giúp nhau theo 3 hình thái: bản chất, thời điểm và cách thức.
    Từng giây phút sống thiện và bất thiện chỉ đơn giản trôi nổi trên dòng chảy của các Duyên. Trôi nổi trên Duyên giải thoát thì gọi là tu hành, trôi nổi trên Duyên sanh tử gọi là Luân hồi.
   Duyên nói gọn là Duyên Khách quan và Duyên chủ quan. Duyên chủ quan là gồm thiện- ác, sướng-khổ trong tâm tư mỗi người. Còn Duyên khách quan là những điều kiện ngoại tại như: trú xứ, sức khỏe, thầy- bạn, kiến thức. Tùy căn cơ, phước duyên của mỗi người mà cả 2 thứ Duyên: nội tại và ngoại tại, ta có được thứ nào và vận dụng chúng ra sao.
  Thí dụ có trú xứ như ý thì hai người xử dụng trú xứ có giống nhau không? không. Hay là có tiền, có tâm tu, thay vì lấy tiền đó cất cái cóc, rồi lấy cái tâm đó để tu; còn đằng này lấy cái tâm tu đó cộng với cái tiền đó cất cái cóc rồi đẩy một cái tủ lạnh to đùng lên, để vô đó một cái tivi. Điều kiện mình có rồi đó, nhưng sử dụng cái điều kiện đó ra sao là một chuyện khác.
  Về sức khỏe: sức khỏe mình thật là tốt, nhưng mình không dùng nó để mình tu mà mình xài vào chuyện khác.
  Về kiến thức: hôm qua tui có nói mà không biết bà con có còn nhớ hay không! Niềm tin nơi Đức  Phật có 2 hình thái: niềm tin hữu lậu và niềm tin vô lậu. Niềm tin hữu lậu là xem Ngài như một ông Thần, ông Thánh, mình cầu để được này được kia. Niềm tin vô lậu là xem Ngài là một vị đạo sư, dẫn đường cho mình. Trong 2 niềm tin đó là hình thái của niềm tin, còn nguồn gốc của niềm tin lại khác nữa. 
  Có một niềm tin nữa là mình nghe người ta nói, hoặc do mình đọc sách, xem Kinh là niềm tin do trí văn. Niềm tin thứ hai là do mình suy gẫm là niềm tin do trí Tư. Thứ 3 là do mình sống Chánh Niệm, mình thấm.
  Các vị có tin rằng khi sống Chánh Niệm, mình là một rổ bánh hỏi không? Có ai biết bánh hỏi không? Cái bánh mà từng sợi nhỏ như bún vậy. Mình thiền, mình chánh nhiệm đến một lúc mình thấy mình là một rổ đó, vì sao vậy? Vì do nhiều sợi rời rạc kết nên. Tui nói không biết bao nhiêu lần, mình không có học đạo thì mình thấy mình là một đường thẳng kéo dài trong suốt mấy chục năm; học được ba mớ mình biết mình là một cái đốm: đốm thiện-đốm ác, đốm buồn-đốm vui, đốm sướng - đốm khổ; tới lúc chánh niệm tu tập miên mật tinh tấn thì mình thấy mình không còn là đốm nữa, mà mình là chấm, là những dấu chấm.
  Tại sao tôi nói như vậy? Một người chánh niệm nhiều họ sẽ thấy khoảng cách gữa cái thiện này qua cái thiện kia, ác này qua ác kia, vui này qua vui kia, khổ này qua khổ kia nó ngắn dữ lắm. Còn người không tu thiền, thì họ chỉ nhớ mang máng rằn hồi nãy buồn sao giờ nó vui, bây giờ vui lát nữa nó buồn, đời sống họ chỉ là những cái đốm. Một người tu miên mật thì họ không thấy đó là đốm mà là những cái tệ hơn đốm, đó là những dấu chấm.
  Tui nói rất nhiều lần, bức tranh hay những tấm ảnh chụp khi mình phóng lớ ra nhiều lần thì nó chỉ còn là những chấm thôi, đúng không? có ai biết chuyện đó không? Cho nên bất cứ thứ gì mình thấy mình thích, mình thấy nó đẹp - nó xấu, nếu bằng pháp nhãn-huệ nhãn nhìn nó ở một cự ly nào đó thì nó sẽ khác.
  Tui nhớ hoài câu chuyện tui rất tâm đắc. Bà con biết hiệu kính Leica không? Là một trong những hiệu kính, ống nhòm, máy ảnh rất tốt, hàng đầu thế giới, rồi hiệu Swarovski, Hasselblad, Bắc Âu có 2 cái đó, Nhật có Nikon, Châu Âu có Swarovski của Áo, Đức có Leica là những hiệu hàng đầu. Hôm đó, trong một lần ra mắt mặt hàng mới, thỉnh thoảng Leica cứ ra hoài như vậy, phóng viên quốc tế về rất đông, tiếp chuyện với phóng viên là một ông CEO, ông phóng viên đeo trong mình đầy những ống kính có zoom dài, hiệu Nikon, Leica, Canon tới hỏi ông CEO lúc uống nước ngoài hành lang rằng theo ông thì ống kính nào tốt nhất? ông là CEO của Leica nhưng ông trả lời một câu rất phật pháp, ông nói: lùi 3 bước, tiến 3 bước, phải 3 bước và trái 3 bước là ống kính tốt nhất. Nghĩa là cũng là cái ống kính đó thôi, nhưng tùy lúc, tùy gốc độ nào, có những lúc anh cần phải xác định, phải focus chủ đề anh chụp là cái gì, lúc nào cần xóa phong lấy người, lúc cần xóa người lấy phong, có lúc cần lấy độ sáng độ nét ra sao. Mình chụp ảnh thì mình cần có kiến thức căn bản: tốc độ, khoảng cách, ánh sáng. Ngoài kiến thức đó ra còn có cự ly, tức là nhhie6u2 lúc mình chỉ cần lùi lại thì bức hình đẹp hơn, tiến tới chụo đẹp hơn, hay bước qua phải-qua trái sẽ chụp đp5 hơn. Nghĩa là ống kính hay không là một chuyện, còn một chuyện nữa là góc đứng và khoảng cách. Góc đứng và khoảng cách rất quan trọng. Người chụp ảnh Ngọ môn của Huế, Tử Cấm Thành cùa Trung Quốc rất là nhiều, nhưng những hình đi vào huyền thoại thì toàn là những tay chụp chịu cực, lựa những góc khó. Có những góc mà mặt mình nằm sát mặt đường. Có những bức ảnh họ phải chụp trong những điều kiện ánh sánh, điều kiện thời tiết rất kì cục, chẳng hạn ngay sau mưa, ngay lúc cầu vòng vừa xuất hiện, lúc đó thì Ngọ Môn mới đẹp. hay ngay thời điểm nắng vừa tắt, sương vừa xuống thì chỗ đó góc rất đẹp. Thời điểm, vị trí, cự ly, tốc độ, ánh sáng những thứ đó cộng lại mới tạo nên những bức ảnh đẹp theo ý mình muốn
   Trần cảnh trước sau cũng vậy thôi, nhưng tùy vào chuyện mình chế tác nó và cộng ghép với những cái gì. Tui nhớ Mỹ có một câu rất hay: tất cả những chuyện buồn trên cuộc đời này, buồn hay vui, tốt hay xấu, hơn 80% là do thái độ của người cảm nhận, có tin cái đó không?
   Tui nhớ có một câu chuyện. ông này có tính rất ghen, mọi khi cô bạn gái nói chuyện với một anh chàng khác mà đẹp trai thì ảnh rất là khổ. Nhưng có một ngày anh phát hiện ra một điều là khi cô bạn gái nói chuyện với chàng đẹp trai thì anh không thấy ghen mà có một chút hạnh phút len lén xen vào, tại sao? vì trước đó ảnh đã để ý một cô khác.
 Các vị còn nhớ có một anh chàng có bệnh tâm lý là mỗi lần sắp lên giường ngủ là ảnh phải phóng từ xa lên, nhớ không? vì anh luôn có cảm giác là phía dưới có bàn tay nào đó thò lên, sau cùng anh giải quyết không bằng thuốc men hay tư vấn tâm lý, mà chỉ cần cưa chân giường là xong. Anh này có cách chữa bệng gan hay nhất là ảnh tìm một cái khác thay thế. Tui nói đây để các vị hình dung thôi, chứ còn bà nào ghen rồi về đi ngoại tình rồi đổ thừa ông sư Toại Khanh là thấy bà luôn,hihi. Anh này không thấy ghen mà thấy hạnh phúc vì đã để ý người khác. Bà này càng bê bối chừng nào thì ảnh càng rảnh chừng đó. 
   Tui đọc và nghe mấy chuyện đó thì tui đều chế tác qua Kinh Phật hết. Tui thấy mọi sự ở đời là A,B,C,F là hơn 80% là do mình chế tác. Một bữa ăn mà người ta công phu cách mấy, chỉ cần mình cầm lên mà có một suy nghĩ gì thoáng qua trong đầu thì bữa ăn đó dở hoặc ngon liền, phải không?
  Thí dụ như cũng là một chuyện có thật. Anh đó đến nhà một người hàng xóm, mỗi lần ảnh làm việc cực khổ ảnh hay ghé nhà ảnh ăn cơm,bả nhờ ảnh làm này làm kia, bình thường bà má nấu, thì bả hay có mấy món nhà quê nghèo, sở trường của bả: một món kho, một món canh, một món xào, món có nước chút đỉnh vậy đó, ngày nào ảnh cũng tới ăn. Mỗi lần có việc nặng thì kêu ảnh, tại sao kêu ảnh? vì ảnh thích con gái của bả, mà bả không tìm được ai giúp miễn phí cho bả, chỉ có nhờ thằng ngáo này thôi. Bữa đó ảnh cũng làm gì ngoài vườn nặng lắm, xong tới giờ cơm bả kêu vô ăn, khi ảnh vừa cắm cúi ăn thì nghe bả đứng xó bếp bả nói: bửa nay dì bận, con Cúc nó nấu. Thật ra bữa đó dở hơn mọi bữa thì bả nói con Cúc nó nấu, hiểu không? Ảnh không dám chê, nhưng trong lòng nghĩ sao dì tám hôm nay nấu kỳ vậy ta? cá thì tanh, canh thì nhạt, nhưng vừa nói con Cúc nấu thì ảnh húp một cái rẹt hết nữa tô.Có nghĩa là hơn 80% trần cảnh là do mình chế tác. (phút 20:06/2:10:28)

[21/08/2026 - 11:55 - fairy_ltt]
Tiếp theo phút 20:07/2:10:28: 
Cho nên bà con thấy là có khi chúng tôi bỏ ăn thì bà con đổi người dùm, hihi, càng nấu càng tệ. 
Tui nhớ Việt Nam thì tiểu học là trai gái ngồi chung thì thằng Tèo này nó kế bên con Lan, bên đó là thằng Hùng, con Lan-thằng tèo rồi tới thằng Hùng. Con Lan muốn đưa tờ giấy cho thằng Hùng,nên con Lan đưa tờ giấy cho thằng Tèo, thằng Tèo nó thích con Lan lắm, cái nó thấy con Lan đưa nó tờ giấy nó mừng lắm, thì nó mới cầm tờ giấy thì con Lan mới chỉ nó kêu nó đưa cho thằng Hùng. Cái này mới khổ nè, thằng Hùng mở tờ giấy đó ra có ghi ba chữ là" mình thích bạn", thằng Hùng tưởng của thằng Tèo viết thì nó nói là từ đầu năm đến giờ mình cũng vậy, có hiểu gì không ta? Nó đau như bò đá, cái đứa mà mình thương á thì nó lại thương đứa khác thì cái đau này nó đau kiểu khác. Cái thằng mà mình chuyển thì nó là thắng "bóng". Quý vị hiểu cảm giác đó không. Thằng này nó chết lên chết xuống chỉ vì một tờ giấy nhỏ xíu thôi. Những câu chuyện đó tui rất thích vì nó rất Phật Pháp. Nó thấm ghê lắm.
  Cho nên không có gì trong đời này nằm ngoài sáu căn sáu trần, không có gì trong 6 căn 6 trần mà tự nhiên có, nó đều phải có từ các duyên tác động. Những Duyên tác động đến từ đâu? Không phải đến từ tự thân của 6 căn 6 trần đó mà từ chuyện chế tác. Tờ giấy này là chuyện chế tác, phải không ta? Rồi tô canh đó dở ẹt tự nhiên bùng lên thành ngn nhất thế giới là sao? Chế tác. Dựa vào đâu? bằng chất liệu nào anh chế tác? Tiền nghiệp, khuynh hướng tâm lý và môi trường sống.
 Mình tu Tứ Niệm Xứ là gì? Đừng chế tác. Thay vì thấy nó như mình thích, thì mình phải thấy nó như nó là. Muốn đắc đạo là phải thấy nó như nó là, vì như vậy mới thấy được Khổ đế. Thấy được Khổ đế mới trừ được Diệt đế, trừ được Diệt đế thì mới chứng được Đạo đế. Khi anh thấy nó như nó là thì anh mới chịu thấy nó khổ, không khổ cảm giác thì cũng khổ bản chất. Còn đằng này khi anh thấy nó như anh muốn là chết cha rồi, vì anh là trùm chế tác, vua chế tác, chuyên gia chế tác là trớt quớt rồi.
  (Đoạn này bị lặp lại): Tui nhớ có bài thơ thiền rất là hay:  Ban ngày nhìn cộng dây biết cộng dây.  Ban đêm nhìn cộng dây tưởng con rắn.   Cả 2 trường hợp này đều là ngộ nhận. Ban ngày nhìn cộn dây biết cộng dây là ngộ nhận ở cấp 1 là thay vì thấy nó là tứ đại thì thấy nó là cộng dây. bn đêm nhìn cộng dây thấy là con rắn, ở đây nó lại sai thêm 1 cách nữa: dây thấy là dây là đã sai rồi, đằng này sợi dây thấy thành con rắn thì sai thêm 1 cái nữa.   Như vậy mình Luân hồi là cái gì? sai chồng sai, trong lỗi có lỗi, trong án chồng án, nó sai tới mấy lớp như vậy. Cái sai đầu tiên là mình nhìn chúng sanh mình không thấy Danh, Sắc torng đó, mà mình thấy đó là người na - người nữ là đã sai rồi; bước 2: thấy người nam người nữ đó là người mình thích hay ghét thì lại sai thêm cái nữa, hiểu không? Trong khi tu Tứ Niệm Xứ là ống bằng Chánh Niệm để thấy rằng mọi thứ như nó là thì mình không tìm chỗ nào để mình nắm.  Tui nhớ Tây có câu nói rất hay: nhiều khi ta không chết vì dòng nước lũ mà vì ta ôm quá chặt một mõm đá...

Mật mã / Password: